वाढदिवस विशेष
काही माणसं परिस्थितीला शरण जातात, काही माणसं परिस्थितीशी दोन हात करतात आणि काही माणसं अशी असतात की, परिस्थितीने कितीही परीक्षा घेतल्या तरी प्रत्येक वेळी नव्याने उभी राहतात. फलटणच्या पत्रकारिता, सामाजिक आणि प्रशिक्षण क्षेत्रात गेली अनेक वर्षे सक्रिय असलेले सचिन संपतराव मोरे हे त्यापैकीच एक नाव.
आज, ३० ऑगस्ट रोजी ते वयाची ५० वर्षे पूर्ण करत आहेत. पन्नास वर्षांचा हा प्रवास केवळ वाढदिवसाचा टप्पा नाही; तर संघर्ष, चढ-उतार, माणसांची पारख, कुटुंबासाठी केलेली धडपड, समाजासाठीची तळमळ आणि स्वतःच्या बळावर उभे केलेल्या आयुष्याची ही कहाणी आहे.
सचिन मोरे यांच्या आयुष्याकडे पाहिले तर यशाच्या मागे किती मोठा संघर्ष दडलेला आहे, हे जाणवते. पत्रकारितेच्या क्षेत्रात पाऊल ठेवताना त्यांच्याकडे मोठी आर्थिक ताकद नव्हती, मोठे पाठबळ नव्हते. मात्र स्वतःवरचा विश्वास आणि काहीतरी वेगळे करण्याची जिद्द होती.
गेल्या २३ वर्षांपासून पत्रकारितेच्या क्षेत्रात काम करताना अनेक अडचणी त्यांच्या वाट्याला आल्या. कधी आर्थिक संकटे आली, कधी कामात अडथळे आले, तर कधी आपल्या माणसांकडूनच अपेक्षाभंग झाला. काहींनी विश्वासाचा गैरफायदा घेतला. काही अनुभवांनी मन दुखावले. पण प्रत्येक वेळी त्यांनी एकच केले—पडले, काही काळ थांबले, स्वतःला सावरले आणि पुन्हा उभे राहिले.
फसवणुकीने त्यांना कटू बनवले नाही; उलट माणसं ओळखण्याची नजर अधिक प्रगल्भ केली. अडचणींनी त्यांना मोडले नाही; उलट अधिक मजबूत केले.
आज जे काही उभे आहे, त्यामागे एका दिवसाचे यश नाही. त्यामागे असंख्य दिवसांची मेहनत आहे. कधी स्वतःच्या गरजा बाजूला ठेवून काम करावे लागले. कधी मनाविरुद्ध निर्णय घ्यावे लागले. कधी परिस्थितीशी तडजोड करावी लागली. तर कधी ‘सगळं संपलं’ असं वाटत असतानाही पुन्हा सुरुवात करावी लागली.
पण सचिन मोरे यांची एक खासियत आहे—ते संकटांमध्ये संधी शोधतात. जिथे अनेकांना अडथळा दिसतो, तिथे त्यांना मार्ग शोधण्याची सवय आहे. एक मार्ग बंद झाला तर दुसरा शोधायचा… तोही बंद झाला तर तिसरा उघडायचा… पण थांबायचे नाही. याच वृत्तीमुळे आज त्यांनी पत्रकारिता, संपादन, वक्तृत्व, प्रशिक्षण आणि सामाजिक क्षेत्रात आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.
पत्रकारिता ही त्यांची पहिली ओळख. गेल्या दोन दशकांहून अधिक काळ लेखणीच्या माध्यमातून समाजातील प्रश्न मांडताना त्यांनी सर्वसामान्यांना व्यासपीठ मिळवून देण्याचा प्रयत्न केला. तालुक्यातील अनेक गावांमधील सामाजिक, व्यावसायिक, शैक्षणिक आणि विकासात्मक प्रश्नांना त्यांनी आपल्या वृत्तपत्राच्या माध्यमातून आवाज दिला. चांगल्या कामाचे कौतुक केले आणि चुकीच्या गोष्टींवर निर्भीडपणे प्रश्न उपस्थित केले. मात्र त्यांची वाटचाल केवळ पत्रकारितेपुरती मर्यादित राहिली नाही.
लेखणीतील शब्द व्यासपीठावरील आवाज बनले. प्रेरक वक्ता म्हणून त्यांनी महाराष्ट्रासह विविध राज्यांमध्ये प्रशिक्षण व परिसंवाद घेतले. विक्री आणि विपणन, संवाद कौशल्य, व्यक्तिमत्त्व विकास, वक्तृत्व आणि जीवनाकडे सकारात्मक दृष्टिकोन अशा विविध विषयांवर त्यांनी हजारो लोकांशी संवाद साधला. अनेकांना बोलण्याचे धैर्य दिले, अनेकांना स्वतःमधील क्षमता ओळखायला शिकवले आणि अनेकांना ‘मी हे करू शकतो’ असा विश्वास दिला.
सचिन मोरे यांचे व्यक्तिमत्त्व समजून घ्यायचे असेल तर त्यांची समाजाबद्दलची तळमळ समजून घ्यावी लागेल. समाजातील प्रश्नांबद्दल त्यांना केवळ बातमी करायची नसते; त्या प्रश्नामागची वेदना समजून घ्यायची असते. सामान्य माणूस अडचणीत असताना त्याच्या बाजूने उभे राहण्याची त्यांची वृत्ती अनेकदा दिसून आली आहे. विशेषतः वंचित, दुर्लक्षित आणि आपल्या हक्कांसाठी संघर्ष करणाऱ्या घटकांच्या प्रश्नांना त्यांनी आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून व्यासपीठ देण्याचा प्रयत्न केला. कदाचित म्हणूनच त्यांच्या पत्रकारितेत केवळ बातमी नसते; त्यात संवेदना असते.
बाहेरून पाहिले तर सचिन मोरे हे स्पष्टवक्ते, आक्रमक आणि आपल्या भूमिकेवर ठाम असलेले व्यक्तिमत्त्व वाटतात. पण जवळून ओळखणाऱ्यांना माहीत आहे की त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची दुसरी बाजू अत्यंत भावनिक आहे. माणसांवर विश्वास ठेवणे, मनापासून नाती जपणे, एखाद्याच्या अडचणीने अस्वस्थ होणे आणि आपल्या माणसांच्या सुख-दुःखात मनापासून सहभागी होणे हा त्यांच्या स्वभावाचा भाग आहे. कदाचित म्हणूनच फसवणूक झाली की वेदना अधिक होतात, विश्वासघात झाला की मन दुखते. पण त्या वेदनेतूनही ते पुन्हा माणसांवर विश्वास ठेवतात. कारण कटू अनुभवांनी त्यांचे मन कठोर केलेले नाही.
सचिन मोरे यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची सर्वात भावनिक बाजू म्हणजे एक वडील म्हणून त्यांची भूमिका. आयुष्यातील कितीही अडचणी असल्या, आर्थिक किंवा व्यावसायिक संकटे असली, तरी आपल्या मुलाच्या भविष्यासाठी त्यांनी कधीही कष्ट करण्यापासून माघार घेतली नाही. स्वतःच्या अनेक इच्छा बाजूला ठेवून मुलासाठी धडपड करणाऱ्या या वडिलांच्या आयुष्यातील सर्वात मोठे समाधान कदाचित एका छोट्याशा गोष्टीत दडलेले आहे.
त्यांचा मुलगा त्यांच्या मोबाईलमध्ये त्यांचा नंबर ‘My Super Hero’ या नावाने सेव्ह करतो.
एका वडिलांसाठी यापेक्षा मोठा पुरस्कार कोणता?
जगाने दिलेली पदं, सन्मान आणि कौतुक एका बाजूला आणि मुलाच्या मोबाईलमध्ये स्वतःचा नंबर ‘My Super Hero’ म्हणून पाहण्याचा आनंद एका बाजूला. हा क्षण सचिन मोरे यांच्या भावनिक मनाला नक्कीच स्पर्शून जातो. कारण जगासाठी ते पत्रकार, संपादक, वक्ते किंवा ट्रेनर असतील; पण आपल्या मुलासाठी ते ‘Super Hero’ आहेत.
आज सचिन मोरे इतरांना प्रेरणा देतात. पण त्यांच्या प्रेरणादायी भाषणांमागे पुस्तकातील केवळ सिद्धांत नाहीत; त्यामागे स्वतःचे जगलेले आयुष्य आहे. अपयश पाहिलेला माणूस यशाची किंमत सांगू शकतो. संघर्ष केलेला माणूस जिद्दीची ताकद सांगू शकतो. आणि पडून पुन्हा उभा राहिलेला माणूसच इतरांना सांगू शकतो—“पडला असाल तर हरलेले नाही; पुन्हा उभे राहण्याची तयारी ठेवा.”
आज वयाची ५० वर्षे पूर्ण करताना सचिन मोरे यांच्या आयुष्याचा एक अध्याय पूर्ण होत आहे. पण त्यांच्या मनात अजूनही अनेक स्वप्ने आहेत. पत्रकारितेत अजून चांगले काम करायचे आहे, तरुणांना घडवायचे आहे, अनेकांना प्रशिक्षण द्यायचे आहे, समाजातील प्रश्नांसाठी आवाज उठवायचा आहे आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे आपल्या मुलाला अभिमान वाटेल असा माणूस म्हणून जगत राहायचे आहे.
पन्नास वर्षांचा प्रवास त्यांना एक गोष्ट नक्की शिकवून गेला आहे—आयुष्य नेहमी आपल्या मनाप्रमाणे घडत नाही; पण आलेल्या परिस्थितीतून आपले आयुष्य कसे घडवायचे, हे आपल्या हातात असते.
परिस्थितीने अनेकदा परीक्षा घेतली, कधी माणसं दूर गेली, कधी संकटांनी घेरले; पण प्रत्येक वेळी त्यांनी स्वतःला सावरले आणि पुन्हा उभे राहिले.
म्हणूनच सचिन मोरे यांची कहाणी ही केवळ एका पत्रकाराची कहाणी नाही. ती एका संघर्षशील माणसाची कहाणी आहे. एका वडिलांची कहाणी आहे. एका संवेदनशील व्यक्तीची कहाणी आहे. एका प्रेरक वक्त्याची कहाणी आहे. आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे अडचणींवर मात करून स्वतःचे आयुष्य स्वतःच्या बळावर उभे करणाऱ्या एका जिद्दी माणसाची कहाणी आहे.
आज त्यांच्या ५० व्या वाढदिवसानिमित्त त्यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा!
शुभेच्छुक – अजय माळवे , फलटण.
